Η βασική ιδέα
Η αγοραστική δύναμη εκφράζει την ποσότητα αγαθών και υπηρεσιών που μπορεί να αποκτηθεί με ένα ποσό. Όταν αυξάνεται το γενικό επίπεδο τιμών, το ίδιο ονομαστικό ποσό συνήθως αγοράζει μικρότερη ποσότητα από το συγκρίσιμο καλάθι.
Για να συγκρίνουμε δύο έτη χρησιμοποιούμε έναν δείκτη που αποτυπώνει τη μεταβολή του γενικού επιπέδου τιμών.
Υπολογισμός σε τρία βήματα
- Βρίσκουμε την τιμή του ίδιου δείκτη για το αρχικό έτος και για το τελικό έτος.
- Διαιρούμε τον μεταγενέστερο δείκτη με τον αρχικό, ώστε να προκύψει ο συντελεστής μεταβολής.
- Πολλαπλασιάζουμε το ιστορικό ποσό επί τον συντελεστή.
Αν θέλουμε να εκφράσουμε τη σημερινή αγοραστική δύναμη ενός παλιού ποσού, χρησιμοποιούμε την ίδια αναλογία προσεκτικά προς τη σωστή χρονική κατεύθυνση.
Ποιον δείκτη επιλέγουμε;
Ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή της Eurostat είναι κατάλληλος για συγκρίσεις με κοινή ευρωπαϊκή μεθοδολογία. Ωστόσο δεν είναι κατ’ ανάγκην ο καλύτερος δείκτης για κάθε ειδική ανάγκη, όπως η σύγκριση ενός ενοικίου ή ενός επιμέρους τροφίμου.
Η βάση αναφοράς των δεικτών μπορεί να αλλάζει. Από το 2026 ο ΕνΔΤΚ χρησιμοποιεί νέα περίοδο αναφοράς 2025=100. Επομένως, πριν πολλαπλασιάσουμε αριθμούς, ελέγχουμε ότι οι τιμές προέρχονται από την ίδια έκδοση του δείκτη.